AL-'ADL: een reflectie op het bestaan en de eenheid van Allah

AL-'ADL: een reflectie op het bestaan en de eenheid van Allah

Een subtiliteit van het vers

وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلاَّ عِنْدَنَا خَزَاۤئِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ اِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ

en een manifestatie van de Naam al-Adl, Die óf de Ism-i azam is, óf een van de zes lichten van de Ism-i azam, werd — evenals de waarheden van het Eerste Hoofdstuk — mij in de gevangenis van Eskişehir van verre zichtbaar. Om haar naderbij te brengen, drukken wij haar opnieuw uit bij wijze van een vergelijking:

Dit universum is als een paleis waarin zich een stad bevindt die voortdurend in afbraak en opbouw verkeert; en in die stad is er een land dat onophoudelijk door strijd en migratie in beroering wordt gebracht; en in dat land is er een wereld die onafgebroken tussen leven en dood heen en weer wordt geslingerd.

Niettemin heerst in dat paleis, in die stad, in dat land en in die wereld een zó verbazingwekkend evenwicht en een zó nauwkeurige maat en afweging, dat dit vanzelfsprekend bewijst dat de ontelbare veranderingen, inkomsten en uitgaven die zich in deze ontelbare wezens voordoen, worden gemeten en gewogen door de maat van één Enig Wezen, Dat op elk moment het gehele universum overziet en onder Zijn gezag bestuurt.

Indien namelijk de oorzaken — zoals een vis met duizend eitjes, een plant als de papaver met twintigduizend zaden, en de elementen en veranderingen die als een vloedgolf voortstromen — vrij en ongebonden zouden zijn, of werden overgelaten aan doelloos toeval, blinde kracht en een bewusteloze, duistere natuur, dan zou dit evenwicht van de schepselen en van het universum zó worden verstoord dat niet binnen één jaar, maar zelfs binnen één dag, alles in chaos zou verzinken.

Dat wil zeggen dat de zeeën zich zouden vullen met wrakstukken en afval en zouden gaan rotten; de lucht zou door schadelijke gassen worden vergiftigd; en de aarde zou veranderen in een vuilnisbelt, een slachthuis waarin overal lijken zijn en een moeras. De wereld zou verstikken.

Toch blijkt het tegendeel. Van de cellen van levende wezens en de rode en witte bloedcellen in het bloed, van de veranderingen van de kleinste deeltjes en de onderlinge verhoudingen van de lichaamsorganen, tot de inkomsten en uitgaven van de zeeën, tot de toevoer en afvoer van onderaardse bronnen, tot de geboorten en het sterven van dieren en planten, tot de afbraak en opbouw van herfst en lente, tot de diensten en bewegingen van de elementen en de sterren, en tot de wisselingen en botsingen van leven en dood, licht en duisternis, warmte en kou — alles wordt met zo’n gevoelige maat en zo’n fijne afweging geregeld en gewogen, dat het menselijk verstand nergens werkelijke verspilling of zinloosheid aantreft. Integendeel, de menselijke wijsheid en wetenschap ziet overal de meest volmaakte orde en de mooiste harmonie en wijst daarop. Zij is zelf slechts een weerspiegeling en vertolking van die orde en harmonie.

Zie dan het evenwicht tussen de zon en haar twaalf verschillende planeten. Toont dit evenwicht niet, zo helder als de zon zelf, het bestaan van Zāt-i zul-Djelāl, Die zowel Rechtvaardig als Almachtig is?

En in het bijzonder ons schip, de aarde. Zij legt in één jaar een baan af die overeenkomt met een cirkel van vierentwintigduizend jaar. En ondanks die buitengewone snelheid verspreidt zij de op haar oppervlak geplaatste en gerangschikte dingen niet, schudt zij ze niet los en slingert zij ze niet de ruimte in. Indien haar snelheid ook maar een beetje zou toenemen of afnemen, zou zij haar bewoners de lucht in werpen en in de ruimte verspreiden. En als zij zelfs niet één minuut, maar ook maar één seconde haar evenwicht zou verliezen, zou zij onze wereld ontwrichten, mogelijk met een andere planeet botsen en een kosmische ramp veroorzaken.

Bovendien tonen de barmhartige evenwichten in geboorte en sterfte, voeding en levensonderhoud van meer dan vierhonderdduizend soorten planten en dieren op het aardoppervlak, even duidelijk als de zon haar licht toont, het bestaan van één enkele Rechtvaardige en Barmhartige.

En in het bijzonder is bij ieder afzonderlijk individu van elke soort uit die ontelbare soorten de samenhang en het evenwicht tussen zijn ledematen, organen en vermogens zó fijn en gevoelig geregeld, dat die onderlinge verhouding en dat evenwicht met vanzelfsprekende duidelijkheid wijzen op een Rechtvaardige en Alwijze Schepper.

En vooral vertonen de lichaamscellen van ieder levend wezen, de bloedbanen, de rode en witte bloedcellen, en zelfs de deeltjes waaruit die cellen bestaan, zó’n subtiele, nauwkeurige en wonderlijke balans, dat dit onmiskenbaar bewijst dat alles wordt opgevoed en bestuurd volgens de maat, de wet en de orde van één Enige Rechtvaardige en Alwijze Schepper; één Schepper bij Wie de teugels van alle dingen in handen zijn, bij Wie de sleutels van alles berusten, voor Wie het ene het andere niet hindert en Die het geheel van de dingen even gemakkelijk bestuurt als één enkel ding.

Wie het wegen van de daden van mens en djinn op de hoogste weegschaal van gerechtigheid in het Grote Gerechtshof van het Hiernamaals ongeloofwaardig acht en dit niet aanvaardt, zou, wanneer hij aandachtig kijkt naar deze allesomvattende balans die hij hier met eigen ogen ziet, ongetwijfeld van die opvatting afzien.

O jij verspillende, onrechtvaardige, onreine ellendige mens!

Omdat jij de beginselen van zuinigheid, reinheid en rechtvaardigheid — die de bewegingswetten zijn van het gehele universum en van alle wezens — niet naleeft, roep je door je verzet tegen het geheel van het bestaan hun geestelijke afkeer en toorn over je af. Waarop steun je, dat je met jouw onrecht, jouw maatloosheid, jouw verkwisting en jouw gebrek aan reinheid het gehele universum tegen je in het harnas jaagt?

Inderdaad, de alomvattende wijsheid van het universum, die voortkomt uit de hoogste manifestatie van de Naam al-Hakīm, berust op matigheid en het vermijden van verspilling en schrijft zuinigheid voor.

En de volmaakte gerechtigheid in het universum, die voortkomt uit de hoogste manifestatie van de Naam al-Adl, bestuurt de evenwichten van alle dingen en beveelt de mens rechtvaardig te zijn. Door in de Soera ar-Rahmān viermaal de weegschaal (mīzān) te noemen in de verzen

وَالسَّمَاۤءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ - اَلاَّ تَطْغَوْا فِى الْمِيزَانِ - وَاَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تُخْسِرُوا الْميِزَانَ

wijst de Koran op vier niveaus en vier vormen van maat en evenwicht, en openbaart Hij daarmee de verheven grootsheid en buitengewone betekenis van het evenwicht in het universum. Inderdaad, zoals er nergens werkelijke verspilling bestaat, zo is er ook nergens ware onrechtvaardigheid of echte wanverhouding. En de reiniging en zuiverheid die voortkomen uit de hoogste manifestatie van de Naam al-Quddūs reinigen en verfraaien alle wezens van het universum. Zolang de bevlekte hand van de mens zich er niet mee bemoeit, is er in niets ware onreinheid of werkelijke lelijkheid te bespeuren.

Begrijp hieruit hoezeer rechtvaardigheid, zuinigheid en reinheid — die behoren tot de waarheden van de Koran en de grondbeginselen van de islam — fundamentele principes zijn voor het menselijk leven. En weet dat de voorschriften van de Koran zo diep met het universum verbonden zijn, er zo in geworteld en doorheen geweven, dat het ondermijnen van deze waarheden even onmogelijk is als het ontwrichten van het universum of het veranderen van zijn vorm.

En zoals deze drie verheven lichten, zo eisen en vereisen ook honderden alomvattende waarheden, zoals barmhartigheid, voorzienigheid en bescherming, het Hiernamaals en de Wederopstanding. Is het dan ooit mogelijk dat zulke allesomvattende waarheden, die in het universum en in alle wezens heersen — zoals barmhartigheid, voorzienigheid, rechtvaardigheid, wijsheid, zuinigheid en reinheid — door het niet-bestaan van de Wederopstanding en het niet aanbreken van het Hiernamaals zouden ontaarden in wreedheid, onrecht, zinloosheid, verspilling en nutteloosheid? Neen, honderdduizendmaal neen!

Zou een barmhartigheid en een wijsheid die zelfs het levensrecht van een vlieg met mededogen bewaart, door het uitblijven van de Wederopstanding de ontelbare levensrechten van alle bewuste wezens en de eindeloze rechten van alle schepselen tenietdoen?

En zou een majesteitelijke goddelijke heerschappij, die met oneindige zorg en fijngevoeligheid barmhartigheid en rechtvaardigheid, wijsheid en maat handhaaft, en die dit universum met ontelbare wonderlijke kunstwerken en gunsten heeft versierd om Zijn volmaaktheden te tonen en Zichzelf te doen kennen en beminnen, ooit toestaan dat de Wederopstanding niet wordt verwezenlijkt, waardoor zowel Zijn volmaakte eigenschappen als al Zijn schepselen tot niets zouden worden gereduceerd en ontkend? In geen geval! Zo’n absolute schoonheid kan zo’n absolute lelijkheid niet toelaten.

Wie het Hiernamaals wil ontkennen, moet eerst de hele wereld met al haar waarheden ontkennen. Anders zal de wereld hem met al haar waarheden, in honderdduizend talen, tegenspreken en zijn leugenachtigheid op honderdduizend wijzen bewijzen. Inderdaad, het Tiende Woord heeft met onweerlegbare bewijzen aangetoond dat het bestaan van het Hiernamaals even zeker en onbetwijfelbaar is als het bestaan van de wereld zelf.