De Brieven

Wanneer alles aan één enkel iemand wordt toegeschreven, dan ontstaat er oneindig veel gemak en eenvoud. Maar wanneer men daarentegen alles toeschrijft aan verschillende makers of aan talloze oorzaken, dan leidt dat tot eindeloze moeilijkheden en problemen die onmogelijk oplosbaar zijn. Want een officier kan met één enkel bevel een leger van vele soldaten gemakkelijk in beweging brengen, en een meesterarchitect kan met één handeling talloze stenen moeiteloos in een gebouw rangschikken en tot een harmonieus geheel vormen. Maar als men diezelfde taak zou overlaten aan de willekeurige handelingen van afzonderlijke soldaten of aan de toevallige plaatsing van losse stenen onder een koepel zonder pilaren, dan zou dat slechts met talloze ingewikkelde handelingen, vele moeilijkheden en grote verwarring bewerkstelligd kunnen worden.

Evenzo, wanneer men alle bewegingen, omwentelingen en veranderingen in het universum, de afwisseling van de seizoenen en de wisseling van dag en nacht toeschrijft aan één enkele Beheerder, ziet men dat Hij door de aardbol met één enkel bevel in beweging te brengen verheven beelden en kostbare resultaten voortbrengt, namelijk de wonderlijke kunstwerken in de afwisseling van de seizoenen, de diepe wijsheid in de wisseling van dag en nacht en de betoverende taferelen in de schijnbare bewegingen van de sterren, de zon en de maan. Want het gehele bestaan is als een groot leger dat Hem toebehoort.

Wanneer Hij dat wil, kan Hij een eenvoudige soldaat als de aarde tot bevelhebber van alle sterren aanstellen en de reusachtige zon, die licht en warmte verspreidt, tot een lamp maken voor haar bewoners. Hij kan de vier seizoenen – die een weergave vormen van Zijn macht – tot schietspoelen maken, en de dag en nacht – die bladzijden vol wijsheid zijn – tot veren. Door de maan elke dag in een andere vorm te tonen, maakt Hij haar tot een kalender voor de berekening van de tijd. En door de sterren in de handen van sommige engelen te veranderen in versierde, wonderschone en stralende fakkels, toont Hij aan de aarde talloze tekenen van Zijn wijsheid. Indien dergelijke handelingen niet zouden worden toegeschreven aan één Unieke Heer – Wiens autoriteit, orde, wetten en maatregelen al het bestaande omvatten – dan zouden alle zonnen en sterren met een oneindige snelheid dagelijks een oneindige afstand moeten afleggen hiervoor.

Inderdaad, omdat in eenheid oneindige gemak schuilt, en in veelheid oneindige moeilijkheid, schrijven vakmensen en handelaars veelheid toe aan eenheid om hun werk te verlichten en te vereenvoudigen; daarom richten ze hiervoor vennootschappen of bedrijven op.

Kortom, op dwaalwegen heerst oneindige moeilijkheid, terwijl op het pad van hidāyaDe leiding van de Islam waarbij de waarheid als het juiste en de valsheid als het onjuiste wordt getoond; zich onthouden van dwaling en valsheid. en tewhīdDe eenheid van Allah. oneindige gemak te vinden is.

اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِىDe Eeuwige, Hij is de Eeuwige

Said Nursi